Amla
Phyllanthus emblica · Familya: Euphorbiaceae · İng. Emblica, Indian Gooseberry
Kaynak kitaplarda geçtiği rahatsızlıklar
- Akciğer kanseri — 6 kaynak, 2 kitap
Tıbbi kullanım
Dr. Duke etnobotanik veri tabanı (USDA)
Diş ağrısı; Keskin; Anemi; Hafif ağrı kesici; Anthraks; Bakteri öldürücü; Candida; Fırıncı çıbanı; Kolera; Konvülsyon; İshal; Dizanteri; Epilepsi; Ateş; Fistül; Fungal öldürücü; Gonore; Böbrek taşı; Laksatif (müshil); Sivilce; Müshil; Sığır vebası; Yara; Kısırlık (kadın); Tatlandırıcı; Susuzluk; Tüberküloz; Karın tümörü
Dr. Duke USDA Etnobotanik Veritabanı. 33 kayıtlı geleneksel kullanım | Kaynak ülkeler: Başka yerler, Hindistan, Hindistan(Santal), Nepal
Plants For A Future (PFAF)
İshal kesici (İshal için semptomatik rahatlama sağlar. Ayrıca bkz. Büzücü.) Ateş düşürücü (Ateşi tedavi eder. Bkz. Ateş düşürücü.) Skorbüt karşıtı (C vitamini açısından zengin olan ve iskorbütü önlemek için kullanılan bir bitki.) Tümör karşıtı (Tümörleri önleyen veya tümörlere karşı etkili olan, kanser tedavisinde kullanılır. Muhtemelen sitotoksik ile eş anlamlıdır.) Öksürük kesici (Öksürüğü önler veya hafifletir.) Büzücü (Canlı dokuda büzülme meydana getirerek, sekresyon akışını ve kan, mukus, ishal vb. boşalımlarını azaltır.) İdrar söktürücü (Böbreklere etki ederek, idrar akışını destekler.) Dizanteri (Kan veya mukus içeren ishal yapan bağırsak enfeksiyonu olan dizanteriyi tedavi etmek için kullanılır.) Balgam söktürücü (Öksürümü uyararak göğüsden balgamı temizler.) Hipoglisemik (Kandaki şeker seviyesini azaltır.) Laksatif (Bağırsak hareketlerini oldukça nazik bir şekilde uyarır.) Göz hastalıkları için (Göz rahatsızlıklarını tedavi eder.) Müshil (Rahatsızlık veya sulu bağırsak boşalımına neden olan güçlü bir müshil, genellikle kramp ağrısı ile birlikte.) Tonik (Genel sağlığı iyileştirir. Uyarıcıdan daha yavaş etki gösteren, istikrarlı iyileşme sağlar.) C Vitamini (C vitamini içeriği açısından iyi olan bitkiler) Emblic, geleneksel Asya tıbbında sadece bir skorbüt karşıtı olarak değil, aynı zamanda sindirim organlarıyla ilişkili olanlar başta olmak üzere çeşitli hastalıkların tedavisinde büyük önem taşır. Tayland'da emblic meyvesi geleneksel olarak balgam söktürücü, ateş düşürücü, idrar söktürücü, ishal kesici ve skorbüt karşıtı olarak kullanılmaktadır[306]. Bu geleneksel uygulamaların çoğu, bitkilerdeki aktif bileşenlerin ve bunların özelliklerinin araştırılması yoluyla doğrulanmıştır. Meyveler, kabuğu ve yaprakları tanin açısından zengindir[299]. Olgun olmayan meyveler kurutulmuş ete %18-35 tanin içerirken, olgun meyveler çok daha düşük tanin içeriğine sahiptir. Kuru gövde kabuğu %8-20 tanin içerir. Dal kabuğu genellikle daha zengindir ve kuru ağırlık bazında %12-24 tanin içerir. Yapraklar %22-28 tanin verebilir[299]. Meyvenin taninleri galotanin ve elagitanin grubuna aittir ve hidroliz sonrasında geniş miktarlarda galik asit, küçük miktarlarda elagik asit ve glükoz verir[299]. Kabuk taninleri proantosiyanidin grubuna aittir ve hidroliz sonrasında (+)löykodelifinidin verir[299]. Meyve, askorbik asit bakımından son derece zengin bir kaynaktır; 100g suyun 600-1.300mg, bazen daha fazla içermektedir[299]. Meyvede bulunan tanin, vitaminin oksidasyonunu önler veya geciktirir, böylece meyveler tuz çözeltisinde veya kuru toz olarak saklanabilirken yine de skorbüt karşıtı değerlerini koruyabilir[299]. Tanoid prensipleri aldoz redüktazın güçlü inhibitörleridir ve diyabetik komplikasyonları, katarakt da dahil olmak üzere, yönetiminde etkili olabilir[299]. Meyveler pektin açısından zengin bir kaynaktır[299]. Meyveler tarafından yapılan tıbbi uygulamaların çoğu askorbik asit varlığına ve taninlerin büzücü etkisine bağlanabilir, ancak meyveler başka aktif bileşenler de içerir. Meyve ekstraktları in-vitro ve hayvan testlerinde antioksidan ve antitümör aktiviteleri göstermiştir. Ayrıca kolesterol düşürücü, öksürük kesici, anti-ülseratif ve hepatoprotektif özellikler sergilemiş ve HIV ters transkriptaza karşı güçlü inhibitör aktivite göstermiştir; sonraki aktivite için putranjivaain A izole edilen en aktif bileşik olmuştur[299]. Filemlin de meyvelerden izole edilmiştir; adrenalinin etkisini potansiyel hale getirir, merkezi sinir sisteminde hafif depresyon etkisi gösterir ve spazmolitik özelliklere sahiptir[299]. Yaprak ekstraktları insan lökositler ve trombositlerde inhibitör aktivite göstermiştir, bu da en azından kısmen bunların anti-enflamatuar ve ateş düşürücü özelliklerini doğrulamıştır[299]. Meyveler diüretik, laksatif ve müshil aktivitelere sahip olup mollüsk öldürücü ve antimikrobiyal özellikler gösterir. Çeşitli Ayurvedik tonik formüllerinin ana bileşeni[301], meyve yaşlanmanın etkilerini hafifletmek ve organları restore etmek için verilir[254]. Ekşi meyveler, bu türün meyvelerine ek olarak Terminalia bellirica ve Terminalia chebula'nın meyvelerine dayanan Ayurvedik rejuvenasyon, laksatif tonik olan 'triphala'nın bileşenlerinden biridir[238]. Meyvenin suyu, diyabetiklerin pankreasını güçlendirmek ve ayrıca göz problemleri, eklem ağrısı, ishal ve dizanteri tedavisinde kullanılmaktadır[254].
⚠ Bilinen Tehlikeler:
Hiçbiri bilinmemektedir.
Diğer Kullanımlar:
Kömür (Yakıt, çizim, deodorant, filtre, gübre vb. olarak kullanılır.) Boya (Boya sağlayan bitkiler.) Filtre (Sıvılardan parçacıkları süzmek için kullanılır.) Yakıt (Genellikle ağaç, iyi yakıt olduğu belirtilen bitki materyalleri.) Mobilya (Diğer başlıklara kolayca uymayan çeşitli kullanımlar.) Yeşil Gübre (Toprağın verimliliğini artırmak için kullanılabilen hızlı büyüyen bitkiler.) Saç (Saç şampuanı, tonikleri, saç dökülmesini tedavi etmek vb. için kullanılan bitkiler.) Mürekkep (Mürekkep olarak kullanılabilen bitkiler.) Kordela (Boyayı daha kalıcı hale getirmek için kullanılır, ayrıca boyanın rengini de etkiler.) Yağ (Bitki yağlarının kayganlaştırıcı, aydınlatma, sabun ve boya yapımı, su geçirmezlik vb. birçok kullanımı vardır. Bu, aynı zamanda diğer kullanımlardan da bahsedilen yenilebilir yağları içermez.) Pektin (Marmalatları koyulaştırmak için ve laboratuarlarda bir kültür ortamı olarak kullanılan bir madde.) Öncü (Orman restorasyon için kullanılabilen, genellikle ağaçlar ve çalılar.) Toprak İyileştirme (Maden cüruf tepelerinde topluluğun verimliliğini geri kazanmak için yetiştirilecek bitkiler.) Dolgu (Yumuşak oyuncaklar, yataklar, yastıklar vb. yapımında kullanılır.) Tanenin (Bitkilerden elde edilen, tıbbi amaçlarla, boya ve kordela olarak, pestisit stabilizatörü vb. olarak kullanılan astrenjan bir madde.) Ağaç (Kullanışlı ağacı ile dikkat çekilen ağaçlar ve çalılardan oluşan bir liste.)
Orman Tarımı Kullanımları:
Dallar yeşil gübre için kesilerek kulllanılmaktadır[299, 418]. Aşırı alkali toprakları düzelttiği söylenmektedir[306].
Ağaç, Kuzey Tayland'da doğal orman restore etmek için ormanlaştırma projelerinde öncü tür olarak dikilmektedir - degrade orman ve açık alanlara, hızlı büyüme, yoğun, ot bastırıcı taç örtüsü yapma ve tohum dağıtan vahşi hayatı, özellikle kuş ve yarasaları çeken çeşitli türlerin karışımı ile dikilmektedir[998].
Diğer Kullanımlar:
Kabuğu ve ayrıca kökleri, yaprakları ve olgun olmayan meyvesi tanenin kaynağı olarak oldukça değerlidir[46, 299, 306, 418].
5 cm'den az çapındaki sürgünlerin kabuğu iyi bir tanenin elde etmek için kullanılır. Genellikle dallar 2 yılda bir kesilerek yeniden üreteç. Hızlı kurutulmuş kabuğu yavaş kurutulmuş kabuğundan çok daha fazla tanenin içerir. Bu nedenle kabuğu güneş altında hızlı bir şekilde kurutması tavsiye edilmektedir[299].
Yapraklar, dokuma, bambu sepetleri, ipek ve yünü kahverengi rengine boyama için kullanılmaktadır. Demir tuzları kordela olarak kullanıldığında gri ve siyah renkler elde edilmektedir[299].
Bez, kabuğu dekoktüsü ile koyu renge boyanabilmektedir[299].
Meyveler siyah mürekkep ve saç boyası hazırlamak için kullanılmaktadır[299].
Ağaç dalları ve yongaları çamurlu dereler temizlemek ve hoş bir tat vermek için atılmaktadır[303, 306].
Kuru yapraklar bazen yastıkların dolgu olarak kullanılmaktadır[266].
Kurutulmuş meyveler, Nepal'in bazı bölümlerinde başı yıkamak için deterjan özellikleri olduğu söylenerek kullanılmaktadır[272].
Meyveden elde edilen sabit bir yağ, saçı yeniden üreteç olarak çalıştığı söylenmekte ve Hindistan'da şampuolarda kullanılmaktadır[303].
Soğanmış meyvenin pastasından simüle edilmiş pişirme potu yapma oldukça ilginç bir gelenek olup, yüzey renklendiriş tohumlarla dekore edilmektedir[303].
Kırmızı ağaç ince taneli, oldukça ağır, sert ancak esnektir, ancak çatlamaya ve bükülmeye oldukça yatkındır. Küçük yapı, mobilya, araçlar, tüfek ahşapları, nargile ve sıradan boru yapımında kullanılmaktadır[299, 306, 418]. Su altında çok dayanıklı ve suyu açıkladığı düşünülmekte, kaba aqueduct ve kuyuların iç destek yapımında kullanılmaktadır[299, 306, 418].
Ağaç, köylüler tarafından yakıt ve kömür kaynağı olarak kullanılmaktadır[299, 306]. Yüksek kaliteli kömür üretmektedir[299].