Akciğer kanseri

Kanser başlığının alt başlığı

Nedir, neden olur

Nedir

Akciğer kanseri, akciğer dokusundaki hücrelerin kontrolsüz, başıboş ve anormal biçimde çoğalması sonucu ortaya çıkan kötü huylu (habis) bir tümör hastalığıdır [1, 2]. Dünya genelinde en sık görülen ve ölüm oranı yüksek kanser türlerinden biri olan bu rahatsızlık, başlıca küçük hücreli ve küçük hücreli dışı akciğer kanseri olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır [2]. Solunum sisteminin merkezinde yer alan dokuları etkileyen tümöral yapı, kontrol altına alınmadığı takdirde çevresindeki dokuları istila edebilmekte; kan veya lenf damarları aracılığıyla vücudun diğer bölgelerine sıçrayarak metastaz yapabilmektedir [1, 2].

Neden olur

Akciğer kanserinin gelişiminde en birincil ve temel risk faktörünün sigara ile tütün ürünlerinin kullanımı olduğu belirtilmektedir [1-3]. Tütün dumanına pasif maruz kalmanın yanı sıra çevresel hava kirliliği, radyoaktif radon gazı, asbest, silika, egzoz dumanı, endüstriyel kimyasallar ve yüksek dozda radyasyona maruziyet de önemli etkenler arasında sayılmaktadır [1, 3]. Bununla birlikte genetik yatkınlık, aile öyküsü ve önceden geçirilmiş kronik akciğer hastalıkları (verem, zatürre, KOAH gibi) hastalığa zemin hazırlayabilmektedir [3].

Nasıl seyreder

Hastalık sıklıkla başlangıç ve erken evrelerde sinsi bir seyir izlemekte, belirgin bir şikâyete yol açmamaktadır [3]. Tümör büyüyüp yayıldıkça iki haftadan uzun süren veya giderek şiddetlenen öksürük, derin nefes alırken göğüs ağrısı, nefes darlığı, hırıltılı solunum, ses kısıklığı, kanlı veya pas renkli balgam çıkarma, çabuk yorulma, iştahsızlık ve nedeni açıklanamayan hızlı kilo kaybı gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır [1, 3]. İleri evrelerde ise metastaz yapılan organa bağlı olarak kemik ağrıları veya baş ağrısı gibi ek klinik bulgular görülebilmektedir [1, 3].

Ne zaman hekime gidilmeli

Özellikle iki haftayı aşan ve sebebi belirlenemeyen öksürük, balgamda kan görülmesi, yeni ortaya çıkan ses kısıklığı, nefes darlığı veya açıklanamayan kilo kaybı durumlarında vakit kaybetmeden uzman bir hekime başvurulmalıdır [1, 3, 4]. Erken teşhisin tedavi başarısını ve hastanın yaşam süresini belirgin şekilde artırdığı, bu nedenle belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiği kaynaklarda önemle vurgulanmaktadır [1, 3].

Geleneksel yaklaşım

Fitoterapi ve geleneksel tıp literatüründe akciğer kanserine yaklaşım, hiçbir şekilde modern tıbbın (cerrahi, kemoterapi, radyoterapi) yerine geçen tek başına bir alternatif tedavi olarak görülmemekte, aksine tıbbi tedavilere tamamlayıcı ve destekleyici bir unsur olarak değerlendirilmektedir [5-7]. Kaynaklarda bu yaklaşımların temel amacının, vücudun bağışıklık sistemini desteklemek, hücresel direnci artırmak, kemoterapi ve radyoterapinin oluşturduğu olumsuz yan etkileri hafifletmek ve hastanın genel yaşam kalitesini yükseltmek olduğu ifade edilmektedir [5-8].

Derlemenin özeti

Akciğer kanseri için 22 hazırlık derlenmiştir. Çörek otu–bal macunu, ısırgan ve kekik çayı, zerdeçal–karabiber karışımı gibi halk hazırlıklarının yanında Çin geveni kökü formülleri, Çin kuşkonmazlı dekoksiyon ve ginseng tentürü gibi Doğu tıbbı reçeteleri öne çıkar; atkuyruğu buhar kompresi ve acı İsveç otları kompresi haricî uygulamalardır. Uyarılar sert ve somuttur: Cezayir menekşesinin bütün kısımları zehirlidir, ravent gebelikte kullanılmaz, zerdeçal bazı kemoterapi ilaçlarıyla etkileşir, kemoterapi alan hastalar bağışıklık uyarıcılarını hekime danışmadan kullanmamalıdır. Bu bölüm onkoloji tedavisinin yanında, hekim bilgisiyle okunmalıdır.