Verem

Tuberculosis

Nedir, neden olur

Nedir

Verem; halk arasında "ince hastalık", "zâfiyet" veya "fitizi" olarak da bilinen, tıbbi adı tüberküloz olan bulaşıcı bir hastalıktır [1]. Kaynaklarda bu hastalığın, akciğerleri ve vücudun diğer hayati dokularını etkileyebilen mikrobik bir enfeksiyon olduğu belirtilmektedir [1].

Neden olur

Bu hastalığa, "Koch basili" adı verilen çomak şeklindeki küçük bir mikrobun neden olduğu kaynaklarda geçmektedir [1]. Verem mikrobu insan vücuduna çoğunlukla solunum yolları aracılığıyla girmektedir [1]. Hastalığın genellikle veremli bireylerin balgamı veya tüberkülozlu ineklerin sütü üzerinden bulaştığı belirtilmektedir [1]. Ayrıca sağlık şartlarına uymamak, aşırı yorgunluk, üzüntü, grip, boğmaca, kızamık veya şeker hastalığı gibi durumların vücudun direncini azaltarak hastalanma ihtimalini artırdığı bildirilmektedir [1].

Nasıl seyreder

Hastalık genellikle üç evrede gelişim gösterir [1]. Birinci evrede; hastada genel yorgunluk, iştahsızlık, sırt ağrıları, öksürük ve otuz sekiz dereceye kadar yükselen ateş görülürken "tüberkül" adı verilen iltihaplı bölgeler oluşur [1]. İkinci evrede bazen hiçbir dış belirti görülmeyebilir ancak basiller vücuda yayılarak kemik, eklem, böbrek, bağırsak veya beyin zarına yerleşebilir [1]. Üçüncü evrede ise yorgunluk, balgamlı öksürük, akşamları yükselen hafif ateş, iştahsızlık ve gece terlemeleri baş gösterir [1].

Ne zaman hekime gidilmeli

Kaynaklarda verem şüphesi doğduğunda veya inatçı öksürük, geçmeyen hafif ateş, gece terlemeleri, balgam çıkarma ya da halsizlik gibi belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden uzman bir hekime başvurulması gerektiği bildirilmektedir [1]. Özellikle balgamda kan görülmesi (hemoptizi) veya solunum güçlüğü gibi ciddi tablolarda acil tıbbi müdahalenin hayati önem taşıdığı belirtilmektedir [2, 3].

Geleneksel yaklaşım

Geleneksel fitoterapi kaynaklarında verem durumunda öncelikli şartların temiz ve açık hava, bol gıda ve üzüntüsüz bir hayat olduğu vurgulanmaktadır [1, 4]. Tarihsel süreçte bu şikâyete karşı bağışıklık sistemini destekleyici, göğsü yumuşatıcı ve balgam söktürücü uygulamaların tamamlayıcı bir unsur olarak değerlendirildiği kaynaklarda geçmektedir [5, 6]. Ancak verem gibi ciddi enfeksiyonlarda bitkisel uygulamaların tek başına kullanılmaması ve mutlaka uzman doktor kontrolündeki modern tıbbi tedavinin esas alınması gerektiği belirtilmektedir [5].

Derlemenin özeti

Verem için 48 hazırlık derlenmiştir; yöntem etiketi taşıyan tarif azdır, çünkü içeriğin önemli bölümü kaynatma ve macun kürleri ile beslenme-yaşam düzeni önerilerinden oluşur. Tekrar eden droglar sarımsak (Allium sativum), öksürük otu (Tussilago farfara), sinirli ot (Plantago lanceolata), meyan kökü, kekik, eğir kökü, baldırıkara (Adiantum capillus-veneris), sakal likeni (Usnea) ve New Jersey çayıdır (Ceanothus americanus); yumurta kabuğu-limon, sütlü sarımsak ve üzüm kürü gibi kuvvetlendirici gıda uygulamaları da belirgin bir küme oluşturur. Derlemede tarihsel tedavi yöntemleri (antijen enjeksiyonları, klasik kuvvet macunları) ile modern tüberküloz ilaç terkipleri birlikte kayıtlıdır. Uyarılar bu başlıkta hastalığın ciddiyetine göre biçimlenmiştir: tedavinin aylarca kesintisiz sürmesi gerektiği, temiz hava ile yaşam şartlarının ilk şart sayıldığı, ilkbaharda tablonun ağırlaşabileceği belirtilir. Drog düzeyinde eğir kökünde günlük miktar sınırı, taze sarımsak özsuyunun keskinliği, sakal likeninin hazırlanma biçimi ve kronik enfeksiyonu olanlarda ginseng türlerinden kaçınma öne çıkar; kaynaklar aloe veranın verem için geçen geleneksel kaydını desteklemediğini ayrıca not eder.