Yorgunluk

Fatigue

Nedir, neden olur

Nedir

Yorgunluk; zihinsel ve bedensel faaliyetlerin yavaşlaması, motivasyon kaybı ve kronik bir güçsüzlük hissi olarak tanımlanmaktadır [1]. Kaynaklarda, kişinin olağan dinlenme süreleriyle gideremediği ve yaşam kalitesini doğrudan düşüren bir derman eksikliği olarak ifade edilir [1]. Eğer bu halsizlik durumu altı aydan uzun sürer ve günlük aktiviteleri ciddi ölçüde kısıtlarsa, kronik yorgunluk sendromu kapsamında değerlendirildiği belirtilmektedir [1].

Neden olur

Halsizliğin ortaya çıkmasında hem günlük alışkanlıklar hem de çeşitli rahatsızlıklar rol oynar. Yoğun stres, aşırı çalışma, yetersiz uyku, dehidrasyon ve dengesiz beslenme en yaygın yaşam tarzı nedenleridir [1, 2]. Fizyolojik açıdan ise kansızlık (anemi), şeker düzensizlikleri, tiroit bezi tembelliği, böbreküstü bezlerinin az çalışması, kronik enfeksiyonlar ile karaciğer ve böbrek fonksiyonlarındaki bozuklukların yorgunluğu tetiklediği kaynaklarda aktarılmaktadır [1, 2].

Nasıl seyreder

Yorgunluk yaşayan bireyler genellikle geceleri uyumuş olsalar dahi sabahları yataktan bitkin kalktıklarını ve gün boyu esneme ihtiyacı duyduklarını belirtirler [1, 3]. Bu durumun dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve konsantrasyon güçlüğü gibi bilişsel zayıflıklarla seyrettiği geçmektedir [3]. Ayrıca kişide zaman zaman yaygın kas ve eklem ağrıları, baş ağrısı, gerginlik, iştahsızlık ve sindirim şikâyetlerinin de tabloya eklenebileceği kaynaklarda ifade edilmektedir [1, 2].

Ne zaman hekime gidilmeli

Yorgunluğun kaynağını doğru tespit etmek amacıyla uzman muayenesi gereklidir. Kaynaklarda; halsizliğe yüksek ateş, nefes darlığı, göğüs ağrısı, inatçı bulantı, idrar yapamama veya kanlı idrar gibi ciddi belirtiler eşlik ediyorsa derhal hekime başvurulması gerektiği belirtilmektedir [1, 4, 5]. Nedeni açıklanamayan, dinlenmekle geçmeyen ve günlük yaşamı altı aydan uzun süredir sekteye uğratan durumlarda da mutlaka tıbbi destek alınması gerektiği vurgulanmaktadır [1].

Geleneksel yaklaşım

Geleneksel fitoterapi kaynaklarında yorgunluk, vücuttaki hayati sıvıların (hıltların) dengesinin bozulması, balgam birikimi veya karaciğer-dalak meridyenlerindeki tıkanıklıklar ile açıklanmaktadır [6]. Bu kaynaklarda iyileşme sürecinin; beden ile zihnin tam bir dinlenme evresine alınması, uyku ritminin doğal döngülere uyumlu hale getirilmesi ve sindirim sisteminin toksinlerden arındırılması yoluyla hayati gücün desteklenmesiyle sağlandığı belirtilmektedir [7-10].

Derlemenin özeti

Yorgunluk için 77 hazırlık derlenmiştir; banyolar ve masaj yağları eşit ağırlıkta öndedir, bunları çaylar ve toz karışımları izler. Tekrar eden droglar biberiye (Rosmarinus officinalis), zencefil, havlıcan (Alpinia officinarum), ginseng (Panax ginseng), rhodiola (Rhodiola rosea), lavanta, papatya, kuşburnu, safran ve badem ile süt temelli kuvvet kürleridir. Tarifler yorgunluğun türüne göre ayrılmıştır: bedensel performans, zihinsel yorgunluk, ayak yorgunluğu, göz yorgunluğu ve yorgun bacaklar için ayrı karışımlar verilmiştir. Arı poleni ve propolis kompleksi ile hidroterapi uygulamaları diğer kümeleri oluşturur. Uyarılar drog drog yazılmıştır: rhodiolanın uykusuzluk yapabildiği için akşam kullanılmaması, ginsengde aralıklı kullanım ve kür arası verilmesi, biberiyenin yüksek dozda böbrek üzerindeki etkisi belirtilir. Rhodiolanın konvansiyonel ilaçlarla birlikte kullanımında dikkat, düşük tansiyonlularda hacamat kısıtı ve açlık kürleri sırasında dikkat edilmesi gerekenler diğer kayıtlardır.