Varis

Varicose Veins

Nedir, neden olur

Nedir

Varis, kaynaklarda toplardamarların (ven) deri altında mavi ve mor renklerde, belirgin şekilde genişlemiş, torbalaşmış ve kıvrımlar yapmış olarak görünmesi şeklinde açıklanmaktadır [1, 2]. Normal şartlarda kirli kanı kalbe taşıyan bu damarların içindeki tek yönlü kapakçıkların hasar görmesi, kanın yer çekimi etkisiyle aşağıda göllenmesine ve damar duvarının esneyerek genişlemesine yol açmaktadır [1, 3].

Neden olur

Kaynaklara göre varis; özellikle meslek icabı uzun süre ayakta hareketsiz kalmak veya oturarak çalışmak, aşırı kilo (şişmanlık) ve hamilelik gibi toplardamar içi basıncı artıran durumlardan kaynaklanmaktadır [1, 3]. Bunların yanı sıra ailevi ve kalıtsal yatkınlık, derin veya yüzeyel toplardamar tıkanıklıkları, karın içi basıncı artıran tümörler ile yaşlanma ve menopoza bağlı damar elastikiyetinin azalması da önemli nedenler arasında sayılmaktadır [1].

Nasıl seyreder

Süreç genellikle sinsi ve yavaş ilerleyen bir seyir izlemektedir [1, 4]. İlk aşamalarda sadece estetik rahatsızlık veren kılcal damar genişlemeleri görülürken, süreç ilerledikçe bacaklarda özellikle gün sonuna doğru artan bir yorgunluk, ağrı ve dolgunluk hissi ile kramplar, yanma ve kaşınma baş gösterebilmektedir [1, 3, 5]. Tedavi edilmediğinde ayak bileklerinde şişlikler, ciltte koyu renkli mor lekeler, damarların yırtılmasına bağlı kanamalar, damar içi pıhtılaşma (tromboflebit) ve bacak ülserleri denilen iltihaplı açık yaralar gelişebilmektedir [1, 2, 5].

Ne zaman hekime gidilmeli

Kaynaklarda; bacakta aniden gelişen şiddetli ağrı, tek veya iki bacakta birden ortaya çıkan hızlı şişmeler, cilt altında hissizlik ve belirgin sıcaklık değişimleri görüldüğünde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması gerektiği belirtilmektedir [2]. Ayrıca bacak derisinde sulu ve açık yaraların (ülserlerin) baş göstermesi, bu yaralarda iltihaplanma veya kötü koku oluşması ve damarlarda pıhtılaşmaya bağlı sertleşme durumlarında derhal tıbbi yardım alınması gerektiği vurgulanmaktadır [2, 5, 6].

Geleneksel yaklaşım

Geleneksel fitoterapi kaynaklarında varis şikâyeti, çoğunlukla kronik hazımsızlık, kabızlık ve vücutta biriken atık hıltların kan dolaşımını ve karaciğer-dalak işlevlerini bozmasıyla ilişkilendirilmektedir [7, 8]. Bu doğrultuda genel yaklaşımda, öncelikle beslenmenin düzeltilerek bağırsakların ve iç organların temizlenmesi gibi sistemik bir arınma hedeflenmektedir [7]. Eş zamanlı olarak, harici sargılar, soğuk su uygulamaları ve dolaşımı rahatlatıcı geleneksel müdahaleler ile bacaklardaki basıncın azaltılması amaçlanmaktadır [7, 9].

Derlemenin özeti

Varis için 44 hazırlık derlenmiştir; yağ karışımları öndedir, bunları bacak lapaları, ayak banyoları, merhemler ve kompresler izler — derlemenin tamamına yakını dıştan uygulanır. Atkestanesi (Aesculus hippocastanum) bu başlığın merkezindeki drogdur ve banyo kaynatması, lapa ile standart tohum ekstresi biçiminde geçer; yanında cadıfındığı (Hamamelis virginiana), civanperçemi, papatya, tavşanmemesi (Ruscus aculeatus), gotu kola (Centella asiatica), servi, asma yaprağı ve koyun otu yer alır. Hacamat, sülük ve ozon terapisi ile tarihsel damardan kan alma uygulaması ayrı bir küme oluşturur. Uyarılar uygulamanın pratiğine odaklanır: civanperçemi maseratının yalnızca dıştan kullanılması, atkestanesinin yaprak ve tohum kabuklarının içten alınmaması, sargı ile bandajların damarı sıkmayacak biçimde uygulanması. En önemli kayıt hacamatla ilgilidir — varisli damarların doğrudan üzerine kupa veya çizik uygulanmaması istenir. Gotu kolanın gebelik ve emzirmede kısıtı, üzerlik tohumunda doz ile süre sınırı ve bromelainin kan sulandırıcılarla etkileşimi diğer maddelerdir.