Prostat kanseri

Kanser başlığının alt başlığı

Nedir, neden olur

Nedir

Prostat, erkeklerde idrar kesesinin hemen altında yer alan ve idrar yolunu çevreleyen ceviz büyüklüğünde bir üreme sistemi salgı bezidir [1-3]. Prostat kanseri ise prostat bezi hücrelerinin kontrolsüz, anormal ve başıboş bir şekilde çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü huylu tümöral bir durumdur [4, 5]. Anormal çoğalan bu hücrelerin çevre dokulara yayılabileceği veya kan ve lenf damarları vasıtasıyla vücudun diğer organlarına sıçrayabileceği (metastaz yapabileceği) kaynaklarda belirtilmektedir [4, 6].

Neden olur

Prostat kanserinin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte gelişiminde birden fazla etkenin rol oynadığı ifade edilmektedir [4, 7]. İlerleyen yaş en belirgin risk faktörleri arasında gösterilirken ailevi genetik yatkınlık da riski artırmaktadır [7]. Bunun yanı sıra erkeklik hormonlarının (androjenler/testosteron) prostat hücreleri üzerindeki uyarıcı etkisi, olumsuz beslenme alışkanlıkları ve çevresel toksinler hücresel hasara zemin hazırlamaktadır [6-8]. Ayrıca vücutta biriken bazı sentetik kimyasalların ve ağır metallerin hormonal dengeyi bozarak prostat rahatsızlıklarını tetikleyebildiği kaynaklarda aktarılmaktadır [9, 10].

Nasıl seyreder

Prostat kanseri genellikle yavaş gelişim gösteren ve başlangıç döneminde belirgin bir şikâyete yol açmadan gizlice ilerleyebilen bir hastalıktır [7, 11]. Tümör büyüdükçe idrar kanalına baskı yaparak idrar yapmada zorlanma, sık idrara çıkma (özellikle geceleri), idrar akışında zayıflama, kesik kesik işeme ve mesaneyi tam boşaltamama hissine neden olabilmektedir [1, 2, 12]. İlerleyen safhalarda idrarda veya menide kan görülmesi, alt karın, bel, sırt ve bacak bölgelerinde ağrı hissi ortaya çıkabilmektedir [4, 13].

Ne zaman hekime gidilmeli

İdrar yaparken güçlük çekilmesi, idrar akışının zayıflaması, aniden sıkışma veya sık sık idrara çıkma ihtiyacı duyulduğunda vakit kaybetmeden uzmana başvurulmalıdır [1, 2]. Ayrıca idrarda veya menide kan fark edilmesi, mesanenin boşalmaması ve kasık ya da kemik bölgelerinde nedeni açıklanamayan ağrılar belirmesi durumunda hekim değerlendirmesi hayati önem taşımaktadır [1, 4, 13]. Kaynaklarda, 50 yaş üzerindeki erkeklerin idrar şikâyeti olmasa dahi yıllık rutin ürolojik muayene ve PSA tahlili yaptırmalarının önemle vurgulandığı geçmektedir [12, 14].

Geleneksel yaklaşım

Geleneksel fitoterapi kaynaklarında prostat kanserine yaklaşım; ana tıbbi tedavinin yerine geçmek değil, modern tıp uygulamalarına tamamlayıcı ve destekleyici bir rol üstlenmek şeklinde özetlenmektedir [15-17]. Bu doğrultuda temel amacın; bağışıklık sistemini güçlendirmek, hücresel iltihabı ve oksidan stresi azaltmak, hormonal dengeyi desteklemek ve uygulanan tıbbi tedavilerin yan etkilerini hafifleterek yaşam kalitesini korumak olduğu kaynaklarda ifade edilmektedir [12, 15, 18].

Derlemenin özeti

Prostat kanseri için 24 hazırlık derlenmiştir. Keten tohumu, çörek otu–bal karışımı, keçiboynuzu macunu, zerdeçal, ısırgan kökü, cüce palmiye (saw palmetto), Afrika eriği ve kabak çekirdeği yağı öne çıkar; eski kaynaklardan servi yaprağı, ökse otu meyvesi, ardıç tohumu ve at kestanesi kaynatmaları, bir de prostat bölgesi için masaj yağı yer alır. Uyarılar: acı kavun pansumanı güçlü tahriş yapar, çörek otu tansiyon ve şekeri düşürebilir, sarımsak, zerdeçal ve ısırgan kan sulandırıcı ilaçlarla etkileşebilir. Bu bilgiler üroloji ve onkoloji takibinin yanında okunmalıdır.