Polikistik over sendromu

Nedir, neden olur

Nedir

Polikistik over sendromu (PCOS), üreme çağındaki kadınlarda sıkça karşılaşılan, hormonal dengesizlikler, olgun yumurta üretim bozukluğu ve metabolik değişimlerle seyreden kompleks bir tablo olarak tanımlanmaktadır [1-4]. Kaynaklarda belirtildiği üzere bu durumda, yumurtalıklarda çok sayıda küçük yumurta keseciği (folikül) bulunmasına rağmen sağlıklı bir yumurtlama döngüsü ve normal yumurta gelişimi gerçekleşemeyebilmektedir [3]. Ayrıca durumun sadece üreme sistemini değil, vücudun genel metabolizma dengesini ve kan yağları ile şeker düzenlenmesini de doğrudan etkileyebildiği geçmektedir [1, 4].

Neden olur

Kaynaklarda polikistik over sendromunun gelişiminde kalıtsal yatkınlık, beyindeki hipofiz-hipotalamus aksı ile yumurtalıklar arasındaki hormonal iletişim bozuklukları, androjen (erkeklik hormonu) artışı ve prolaktin yüksekliğinin rol oynadığı ifade edilmektedir [2, 3, 5, 6]. Bununla birlikte, pankreastan salgılanan insülin hormonuna karşı hücresel düzeyde direnç gelişmesi (insülin direnci), aşırı kilo alımı, dengesiz beslenme, hareketsiz yaşam tarzı ve çevresel toksinlerin hormonal dengeyi bozması hastalığın ortaya çıkışını ve ilerlemesini tetikleyen başlıca etkenler arasında sıralanmaktadır [1, 3-5].

Nasıl seyreder

Sendromun klinik seyrinde en belirgin semptomların âdet periyotlarının 35 günden uzun sürmesi, gecikmeli gerçekleşmesi ya da tamamen kesilmesi şeklinde ortaya çıkan âdet düzensizlikleri olduğu kaydedilmektedir [3, 7]. Hormon seviyelerindeki sapmalara bağlı olarak yüzde ve vücutta aşırı kıllanma (hirsutizm), ciltte yaygın sivilcelenme (akne), saç dökülmesi ve kilo vermekte zorlanma tabloları izlenebilmektedir [3-5]. Ayrıca düzenli yumurtlama olmamasına bağlı olarak kadın kısırlığı (infertilite) gelişebileceği ve kanda insülin direnci ile lipid (kolesterol/trigliserit) dengesizliklerinin görülebileceği kaynaklarda aktarılmaktadır [1, 3, 4].

Ne zaman hekime gidilmeli

Âdet periyotları 35 günden daha uzun aralıklarla gerçekleştiğinde, iki âdet arasında düzensiz lekelenmeler başladığında veya âdet tamamen kesildiğinde hekim değerlendirmesi gerektiği vurgulanmaktadır [7]. Ciltte hızlı gelişen kıllanma artışı, dirençli sivilceler gözlendiğinde ya da bir yıl boyunca korunmasız düzenli ilişkiye rağmen gebelik elde edilemediğinde zaman kaybetmeden jinekolojik ve hormonal inceleme yapılması tavsiye edilmektedir [3, 7].

Geleneksel yaklaşım

Fitoterapi kaynaklarında polikistik over sendromuna geleneksel yaklaşımın; bozulan östrojen, progesteron ve prolaktin dengesinin yeniden tesis edilmesi, insülin direncinin kırılması ve metabolik parametrelerin iyileştirilmesi esasına dayandığı ifade edilmektedir [1-3]. Kaynaklarda yer alan bilgilere göre, bitkisel desteklerin kullanımı ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle hormonal uyumun sağlanması, yumurtlama kalitesinin ve doğurganlığın desteklenmesi hedeflenmektedir [2, 3].

Derlemenin özeti

Polikistik over sendromu için 5 hazırlık derlenmiştir: soğan suyu kürü, hayıt ekstresi, çuha çiçeği yağı ile D vitamini, tarçın ve çinko sülfat. Başlık küçüktür ve bilgi çoğunlukla modern fitoterapi kaynaklarından gelir. Uyarılar: soğan kürü yalnızca beyaz soğanla yapılır; hayıt ve çuha çiçeği yağı gebelik ve emzirme döneminde önerilmez; tarçın yüksek miktarda karaciğere yük getirebilir. Polikistik over sendromu hormon ve metabolizma boyutu olan bir durumdur; jinekoloji ve endokrinoloji takibi gerektirir.