Kramp

Spasm

Nedir, neden olur

Nedir

Kramp, vücuttaki bir veya daha fazla kasta aniden ortaya çıkan, istemsiz, şiddetli ve ağrılı kasılmalardır [1]. Genellikle geçici nitelikte olan bu durum, kas dokusunun gevşeyemeyerek sertleşmesini ifade eder [1].

Neden olur

Krampların kesin nedeni her zaman tam olarak teşhis edilemese de kaynaklarda birçok fizyolojik unsurun bu durumu tetiklediği belirtilmektedir [1]. Özellikle magnezyum, potasyum, kalsiyum, sodyum ve tuz gibi temel minerallerin vücutta eksilmesi en yaygın faktörlerdendir [1, 2]. Bunun yanı sıra yoğun fiziksel aktivite sonucu kas glikojeninin azalması, kasların oksijensiz kalması, laktik asit birikmesi ve vücudun susuz kalması (dehidrasyon) kramplara neden olmaktadır [1-3]. Hamilelik, menopoz dönemi, diyaliz esnasında hızlı sıvı uzaklaştırılması ile tansiyon ilaçları gibi idrar söktürücülerin kullanımı da mineral dengesizliklerine yol açarak kramp riskini artırır [1].

Nasıl seyreder

En sık baldır kaslarında görülmekle birlikte kol, sırt ve diğer adale dokularında da sıklıkla ortaya çıkabilmektedir [1]. Atak başladığında kramp giren bölgede keskin bir ağrı oluşur ve kişi geçici olarak hareket kabiliyetini kaybeder [1]. Genellikle birkaç saniye ile birkaç dakika arasında süren bu durum kendiliğinden sonlanır [1]. Özellikle geceleri uykuda giren kramplar, kişiyi uykusundan uyandıracak düzeyde rahatsız edici seyredebilmektedir [1].

Ne zaman hekime gidilmeli

Kramplar çoğunlukla geçici ve zararsız olsa da bazen ciddi bir tablonun işareti olabilir. Kaynaklarda, özellikle atardamar hastalıkları veya periferik damar tıkanıklıklarından kaynaklanan kramplarda vakit kaybetmeden hekime başvurulması gerektiği belirtilmektedir [1, 4]. Ayrıca şikâyetlerin çok sık tekrarlaması, uzun süre devam etmesi, bacaklarda ağırlık hissi veya varis gibi dolaşım bozukluklarının eşlik etmesi durumunda da uzman kontrolü önerilmektedir [1, 3].

Geleneksel yaklaşım

Geleneksel tıp kaynaklarında kramplar (teşennüc), genellikle kas ve sinir sisteminin soğukluk, kuruluk veya vücuttaki ağır balgam/safra gibi salgıların birikmesiyle dengesini yitirmesi durumuna bağlanmaktadır [5]. Ayrıca bu kaynaklarda baldırlarda oluşan krampların böbreklerin yetersiz çalışması ve mide hazımsızlığı ile doğrudan ilişkili olduğu aktarılmakta; tedbir olarak ise kasları gevşetmek için sıcak yağ masajları, banyolar, vücuttaki doluluğu gidermek için kan alma (hacamat) veya beslenmenin düzenlenmesi gibi bütünsel yöntemler önerilmektedir [6-8].

Derlemenin özeti

Kramp için 90 hazırlık derlenmiştir; masaj yağları derlemenin belkemiğini oluşturur, bunları banyolar, kompresler ve lapalar izler. Tarifler kramp bölgesine göre ayrılmıştır: bacak krampları, kas gerilmesi, mide ve bağırsak spazmları ile adet krampları için ayrı karışımlar verilmiştir. Tekrar eden droglar lavanta, biberiye, papatya, mercanköşk, kediotu (Valeriana officinalis), misk adaçayı (Salvia sclarea), ölmez çiçek, arnika ve zencefildir; epsom tuzlu banyolar, İbn-i Sina'nın ısıtılmış yağ uygulamaları ve Çin tıbbının Shao Yao Gan Cao Tang gibi kaynatmaları diğer katmanları oluşturur. Uyarılar özellikle gebelik açısından önemlidir: rahim kasılmasını uyaran, adet söktürücü veya östrojenik etkili droglar gebelikte kısıtlanmıştır. Bunlara kapsaisinli ürünlerde göz teması, açık yara ve akut iltihaplı cilde uygulamama, turunçgil yağlarında ışık duyarlılığı, kan sulandırıcı kullananlarda kışyeşili ile karanfil kısıtı, östrojene bağlı kanser ile endometriozis hastalarında kaçınma ve karışımların kesintisiz kullanım süresi sınırı eklenir.