Karaciğer kanseri
Kanser başlığının alt başlığı
Nedir, neden olur
Nedir
Karaciğer kanseri (karaciğer tümörü), karaciğer hücrelerinin kontrolden çıkarak kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan birincil (primer) kötü huylu tümörleri veya başka organlardan karaciğere yayılan ikincil (metastatik) kitleleri ifade eden ciddi bir hastalıktır [1, 2]. Birincil karaciğer kanserinin en yaygın görülen türü hepatosellüler karsinomdur [1, 3]. Vücudun en önemli metabolizma ve filtre organı olan karaciğerin doku bütünlüğünü ve hayati işlevlerini bozarak genel sağlık durumunu olumsuz etkilemektedir [1, 4].
Neden olur
Karaciğer kanserinin gelişiminde hücresel düzeydeki genetik değişikliklerin yanı sıra çevresel ve yaşam tarzına bağlı faktörler rol oynamaktadır [1, 2]. Kaynaklarda belirtildiği üzere; kronik Hepatit B ve Hepatit C enfeksiyonları, siroz, karaciğer yağlanması, yoğun alkol tüketimi, gıdalardaki aflatoksin maruziyeti ve sigara kullanımı, karaciğerde kronik hasar oluşturarak tümör gelişme riskini artıran başlıca etkenler arasında geçmektedir [1, 2, 5-7].
Nasıl seyreder
Karaciğer kanseri ilk dönemlerde genellikle belirgin bir şikâyet oluşturmadan son derece sinsice seyretmektedir [2, 8]. Tümör büyüdükçe karının sağ üst bölgesinde ağrı veya dolgunluk hissi, çabuk yorulma, şiddetli halsizlik, iştahsızlık, hızlı kilo kaybı, ciltte ve gözlerde sararma (sarılık) ile karında sıvı birikmesi (asit) gibi ağır belirtilerle ilerleyebilmektedir [1, 2, 7, 9, 10].
Ne zaman hekime gidilmeli
Açıklanamayan hızlı kilo kaybı, karında fark edilen şişlik veya kitle, sağ üst karın bölgesinde ısrarcı ağrı, göz beyazlarında sararma ve aşırı halsizlik durumlarında zaman kaybetmeden bir hekime başvurulması gerektiği vurgulanmaktadır [2, 7, 11, 12]. Özellikle siroz veya kronik hepatit tanısı bulunan kişilerin düzenli tıp doktoru takibinde kalması hayati önem taşımaktadır [1, 2, 7].
Geleneksel yaklaşım
Fitoterapi kaynaklarında yer alan genel bilgilere göre; karaciğer kanserinde bitkisel desteklerin tek başına alternatif bir tedavi olarak kesinlikle kullanılmaması, modern onkolojik tedavilerin yanında tamamlayıcı olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmektedir [13-15]. Kaynaklarda bu tür uygulamaların; karaciğer işlevlerini ve dokusunu koruma, bağışıklık sistemini destekleme, hücresel iltihabı azaltma ve medikal tedavilerin yan etkilerini hafifletme amacıyla ele alındığı geçmektedir [4, 7, 13-15].
Derlemenin özeti
Karaciğer kanseri için 23 hazırlık derlenmiştir. Karaciğeri destekleyen bilinen bitkiler başı çeker: devedikeni (silimarin), karahindiba kökü, zerdeçal, çörek otu ve ravent; sebze suyu karışımları, kurtayağı çayı ve karaciğer destek şurubu halk katmanını, ökse otu enjeksiyonu, AHCC mantar ekstresi ve yüksek doz C vitamini modern katmanı oluşturur. Uyarılar dozla ilgilidir: ravent az miktarda kabız, çok miktarda müshil etkisi yapar; kişniş kan şekerini ve tansiyonu düşürebilir; AHCC günde 9 gramın üzerinde yan etki gösterir. Bu bilgiler tıbbi tedavinin yanında okunmalıdır.
Hazırlanış ve uygulama
Hazırlık biçimleri
- Havuç, Kırmızı Pancar, Maydanoz ve Kereviz Yaprağı Karışımı [Gerçek Tıp]
- Yöntem: Sebze suyu karışımı (Özsuyu sıkma) [Gerçek Tıp].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Sığırkuyruğu, Mor Süsen ve Hindiba Kökü Karışımı [Gerçek Tıp]
- Yöntem: Dekoksiyon (Kaynatma) [Gerçek Tıp].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Işgın / Ravent (Rheum officinale L.) Rizom Kaynatması [Hangi Kansere Hangi Bitki]
- Yöntem: Dekoksiyon (Kaynatma) [Hangi Kansere Hangi Bitki].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Kişniş (Coriandrum sativum L.) Tohum Çayı ve Tentürü [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü]
- Yöntem: İnfüzyon (Demleme) ve Tentür [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Karahindiba (Taraxacum officinale L.) Kök Çayı [Hangi Kansere Hangi Bitki]
- Yöntem: İnfüzyon (Demleme) [Hangi Kansere Hangi Bitki].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- AHCC (Mantar Ekstraktı Kapsülü) [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü]
- Yöntem: Standardize Ekstrakt / Kapsül [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Zerdeçal / Curcumin (Curcuma longa L.) Ekstraktı ve Kök Tozu [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü]
- Yöntem: Standardize Ekstrakt / Toz / Kapsül [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Çörek Otu (Nigella sativa L.) Tohumu ve Yağı [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü]
- Yöntem: Tohum Tozu / Sabit Yağ [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Çin Kuşkonmazı (Asparagus cochinchinensis L.) Kök Tozu [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü]
- Yöntem: Kök Tozu [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Standardize Ökse Otu (Viscum album L.) Ekstrakt Enjeksiyonu [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü]
- Yöntem: Standardize Enjektabl Ekstrakt (Parenteral) [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Deniz Salatalığı (Staurocucumis liovillei L.) Ekstraktı [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü]
- Yöntem: Sıvı Ekstre / Kapsül [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Devedikeni (Silybum marianum L.) Silimarin Ekstraktı [Hangi Kansere Hangi Bitki]
- Yöntem: Standardize Ekstrakt / Kapsül [Hangi Kansere Hangi Bitki].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Mabet Ağacı (Ginkgo biloba L.) Standardize Ekstraktı [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü]
- Yöntem: Standardize Ekstrakt (EGB761) [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Karabaş Otu, Isırgan Otu, Kekik, Altın Otu ve Kantaron Kaynatması (Dekoksiyon): [Gerçek Şifa]
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Kurtayağı Çayı (İnfüzyon): [Tanrının Eczanesinden Sağlık]
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Acı İsveç Otları Kompresi: [Tanrının Eczanesinden Sağlık]
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Kırkkilit Buhar Kompresi: [Tanrının Eczanesinden Sağlık]
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Karaciğer Destek Şurubu: [Son Söz]
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Altın Otu ve Pelin Otu Toz Karışımı: [Son Söz]
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Meryemana Dikeni (Milk Thistle) Tıbbi Müstahzarı: [Tam Şifa]
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Yeşil Çay İnfüzyonu: [Tam Şifa]
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Yüksek Doz İntravenöz C Vitamini İnfüzyonu: [C Vitamini İmkansızı Tedavi Etmek]
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
- Enginar Yaprağı (Cynarae folium) Toz Hazırlığı: [Tıbbi Bitkiler Atlası]
- Yöntem: Toz [Tıbbi Bitkiler Atlası].
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
Uygulama
🔒 Ölçü ve hazırlanış abonelere açık.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Havuç, Kırmızı Pancar, Maydanoz ve Kereviz Yaprağı Karışımı: Bütün sebzelerin kabuklarıyla taze sıkılması gerektiği, kültür bitkilerinden yalnız genetiği değiştirilmemiş olanların tercih edilmesi gerektiği belirtilmektedir [Gerçek Tıp].
- Sığırkuyruğu, Mor Süsen ve Hindiba Kökü Karışımı: Kaynaklarda bu karışım için özel bir uyarı geçmemektedir [Gerçek Tıp].
- Işgın / Ravent (Rheum officinale L.) Rizom Kaynatması: Az miktarda alındığında kabızlığa, çok miktarda alındığında ishale yol açabileceği; doktor kontrolü olmadan 7 günden fazla kullanılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Eklem iltihabı, karaciğer/böbrek bozukluğu ve bağırsak tıkanıklığı olanların kullanmaması gerektiği, rahim kasılmasına neden olabileceğinden gebelikte sakıncalı olduğu; yan etki olarak bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal ve potasyum düşüklüğü görülebileceği aktarılmaktadır [Hangi Kansere Hangi Bitki].
- Kişniş (Coriandrum sativum L.) Tohum Çayı ve Tentürü: Kan şekerini ve tansiyonu düşüren ilaçların etkisini artırabileceğinden bu ilaçları kullananlarda dikkatli olunması gerektiği ifade edilmektedir [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
- Karahindiba (Taraxacum officinale L.) Kök Çayı: Mide yakınmaları, hafif ishal ve alerjik reaksiyonlara yol açabileceği; idrar söktürücü ve kan şekerini düşüren ilaçların etkisini artırabileceği belirtilmektedir. Safra yolu tıkanıklığı, safra kesesi iltihabı veya bağırsak tıkanıklığı olanların kullanmaması gerektiği, hamilelik ve emzirme döneminde klinik veri yetersizliği bulunduğu bildirilmektedir [Hangi Kansere Hangi Bitki].
- AHCC (Mantar Ekstraktı Kapsülü): Normal dozun üzerinde (9 gram/gün) alındığında bulantı, ishal, şişkinlik, baş ağrısı, yorgunluk ve ayak krampları gelişebileceği aktarılmaktadır [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
- Zerdeçal / Curcumin (Curcuma longa L.) Ekstraktı ve Kök Tozu: Alerjik reaksiyon, mide ağrısı, ishal, kabızlık, bulantı ve kusma görülebileceği; oksalattan zengin olduğu için bol suyla tüketilmesi gerektiği bildirilmektedir. Safra yolları tıkanıklığı, safra taşı veya aktif ülseri olanlarda şikayetleri artırabileceği, kan sulandırıcı ve şeker düşürücü ilaçların etkisini artırabileceği, bazı kemoterapi ilaçlarının (siklofosfamid, doksorubisin, irinotekan vb.) etkisini bozabileceğinden bu ilaçlarla birlikte kullanılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Gebelik ve emzirme döneminde yeterli klinik veri bulunmamaktadır [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
- Çörek Otu (Nigella sativa L.) Tohumu ve Yağı: Çok yüksek dozlarda karaciğer ve böbrek bozukluğuna yol açabileceği; tansiyon ve kan şekerini düşürücü ilaçların etkisini artırabileceği, bölgesel uygulamada alerjik reaksiyon gelişebileceği ifade edilmektedir [Hangi Kansere Hangi Bitki].
- Çin Kuşkonmazı (Asparagus cochinchinensis L.) Kök Tozu: Belirgin bir yan etki bildirilmediği, ancak CYP2E1 ve 1A2 enzimlerini artırdığından bu enzimlerle metabolize olan ilaçlarla etkileşime girebileceği aktarılmaktadır [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
- Standardize Ökse Otu (Viscum album L.) Ekstrakt Enjeksiyonu: Şiddetli alerjik reaksiyonlar ve enjeksiyon bölgesinde ağrı/reaksiyon görülebileceği belirtilmektedir [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
- Deniz Salatalığı (Staurocucumis liovillei L.) Ekstraktı: Deniz ürünlerine alerjisi olanların kullanmaması gerektiği, yan etki olarak hafif bulantı görülebileceği ifade edilmektedir [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
- Devedikeni (Silybum marianum L.) Silimarin Ekstraktı: Dışkıda yumuşama yapabileceği, glukuronidasyon metabolizması nedeniyle irinotekan adlı kemoterapi ilacıyla birlikte kullanılmaması gerektiği vurgulanmaktadır [Bitkilerin Kanser Tedavisindeki Gücü].
- Mabet Ağacı (Ginkgo biloba L.) Standardize Ekstraktı: Kafa içi kanama, mide-bağırsak yakınmaları, baş ağrısı ve sersemlik yapabileceği; aspirin veya warfarin gibi kan sulandırıcılarla kanama riskini artırabileceği, cerrahi girişimden en az 36 saat önce kesilmesi gerektiği ifade edilmektedir [Hangi Kansere Hangi Bitki].
- Uzman Hekim Danışmanlığı: Bitkisel karışımların ve arınma kürlerinin tıbbi tedavinin yerine geçmediği, mutlaka bir hekim veya fitoterapi uzmanı denetiminde kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. [Gerçek Şifa, Tam Şifa]
- Cilt Tahrişi ve Koruma (Acı İsveç Otları): Acı İsveç Otları kompresinin içerdiği alkol cildin yağını alıp yakabileceği için kompres öncesinde karaciğer bölgesine mutlaka domuz yağı veya portakal nergisi (Calendula officinalis) kremi sürülmelidir. Deride kaşıntı veya kızarıklık oluşması durumunda kompres süresinin kısaltılması ya da uygulamaya ara verilmesi gerektiği bildirilmektedir. [Tanrının Eczanesinden Sağlık]
- Karaciğer İlaçlarında Tatlandırıcı Kısıtlaması: Karaciğer için kullanılan acı otların (altın otu ve pelin otu gibi) bal veya şekerle tatlandırılmaması, zeytinyağı ile ıslatılarak acı halde yutulması gerektiği ifade edilmektedir. [Son Söz]
- Glikoz-6-Fosfat Dehidrogenaz Eksikliği ve Böbrek Taşı Riski: Yüksek doz C vitamini (askorbik asit) uygulamalarının glikoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PD) enzim eksikliği bulunan kişilerde ve oksalat böbrek taşı öyküsü olanlarda kullanılmaması gerektiği uyarısı yapılmaktadır. [C Vitamini İmkansızı Tedavi Etmek, Tam Şifa]
- Aç Karnına Kullanım Riski (Yeşil Çay): Yeşil çayın aç karnına içilmemesi gerektiği, aç karnına tüketildiğinde epigallokateşin gallat miktarının aşırı oluşarak karaciğer üzerinde yan etkilere yol açabileceği belirtilmektedir. [Tam Şifa]
- Gebelik ve Emzirme: Karaciğer temizliği ve ağır bitkisel kürlerin gebelik döneminde uygulanmasının sakıncalı olduğu aktarılmaktadır. [Son Söz]
- Karaciğer kanseri başlığı altında verilen bu kullanım için kaynaklarda özel bir uyarı geçmemektedir [Tıbbi Bitkiler Atlası].