İktidarsızlık

Impotence

Nedir, neden olur

Nedir

İktidarsızlık (sertleşme bozukluğu, empotans), cinsel birleşme için gerekli olan penis sertliğinin yeterli düzeyde sağlanamaması veya bu sertliğin ilişki sonlanana kadar korunamaması durumu olarak tanımlanmaktadır [1]. Bu durumun tıbbi açıdan bir rahatsızlık kabul edilebilmesi için geçici bir isteksizlik değil, süreklilik gösteren veya sık tekrarlayan bir seyir izlemesi gerekmektedir [1]. Erkek sağlığında hem fizyolojik hem de psikolojik boyutları bulunan yaygın bir sağlık konusudur [1].

Neden olur

Sertleşme mekanizması damar, sinir, hormon ve psikolojik faktörlerin karmaşık etkileşimine dayanmaktadır [1]. Literatürde yer alan bilgilere göre vakaların büyük çoğunluğu fiziksel sebeplerden kaynaklanmaktadır [1]. Başlıca nedenler arasında damar sertliği, hipertansiyon, kalp rahatsızlıkları ve diyabet (şeker hastalığı) gibi dolaşımı etkileyecek hastalıklar yer almaktadır [1]. Ayrıca testosteron hormonu eksikliği, nörolojik sorunlar, kronik organ rahatsızlıkları ile sigara ve alkol kullanımı da sertleşmeyi olumsuz etkilemektedir [1]. Bazı tansiyon, depresyon ve kalp ilaçlarının yan etkileri de bu duruma yol açabilmektedir [1]. Fiziksel bir neden bulunamadığında ise aşırı stres, performans kaygısı ve depresyon gibi psikolojik etkenler öne çıkmaktadır [1].

Nasıl seyreder

Şikâyetlerin seyri kişiden kişiye değişmekte; kimi vakalarda ani ve geçici başlarken, kimi vakalarda kademeli ve kronik bir gelişim sergilemektedir [1]. Fiziksel kaynaklı problemlerde sertleşme kalitesindeki azalma genellikle zamanla kademeli olarak artış gösterir [1]. Psikolojik kökenli durumlarda ise sorun aniden ortaya çıkabilir ve belirli durumlarla sınırlı kalabilir [1]. Sertleşmenin hiç sağlanamaması veya ilişkinin ortasında tamamlanamadan kaybolması şeklinde gözlemlenebilmektedir [1].

Ne zaman hekime gidilmeli

Sertleşme sorunu birkaç haftadan uzun sürüyor ve tekrarlayıcı bir hal alıyorsa mutlaka bir uzman hekime başvurulmalıdır [1]. Özellikle bu duruma göğüs ağrısı, çabuk yorulma, bacaklarda ağrı gibi dolaşım sistemi belirtileri eşlik ediyorsa veya yeni bir ilaca başlandıktan sonra ortaya çıkmışsa değerlendirme geciktirilmemelidir [1]. İktidarsızlık, çoğunlukla altta yatan gizli bir kalp-damar veya metabolik hastalığın ilk belirtisi olabileceğinden tıbbi tetkik yaptırılması önerilmektedir [1].

Geleneksel yaklaşım

Geleneksel tıp ve fitoterapi kaynaklarında cinsel güçsüzlük, genellikle vücudun genel kan dolaşımındaki zayıflık, mizaç soğukluğu veya organlar arası enerji yetersizliği ile ilişkilendirilmektedir [1-4]. Kaynaklarda geleneksel yaklaşımın temeli, yalnızca semptomu hedeflemek değil; dolaşım sistemini desteklemek, stresi azaltmak ve vücut direncini artırmak üzerine kuruludur [1, 5]. Bu doğrultuda dokuların beslenmesini artırıcı ve beden dengesini düzenleyici genel destekleyici yaklaşımlara başvurulduğu geçmektedir [1, 5].

Derlemenin özeti

İktidarsızlık için 36 hazırlık derlenmiştir. Eski kaynakların macunları ve merhemleri geniş bir küme oluşturur — tarçın–misk merhemi, karanfilli merhem, havlıcan dekoksiyonu, paşa macunu, havuç–incir macunu; modern katmanda Kore ginsengi, ashwagandha, ginkgo, demirdikeni, cüce palmiye, damiana ve yohimbe öne çıkar. Hayıt tohumu çayı ile yohimbe–ginkgo tentürü kaynaklardan ayrıca aktarılmıştır. Uyarılar: kırmızı ginseng yüksek tansiyonda sakıncalıdır, damiana yüksek dozda müshil etkisi yapar; kaynaklar tansiyon, depresyon ve beta bloker ilaçlarının bu şikâyete yol açabileceğini ve önce altta yatan nedenin araştırılması gerektiğini belirtir.