Horlama

Nedir, neden olur

Nedir

Kaynaklarda horlama, uyku esnasında alınan havanın boğaz bölgesinden geçişi sırasında yumuşak dokuları titretmesi sonucu ortaya çıkan ses olarak tanımlanmaktadır [1]. Uyku esnasında dil kökü, damak ve küçük dilin boğaz ile birleştiği alan daralmakta; dolayısıyla nefes alıp verirken çıkan sesin şiddeti solunum yolundaki darlığın derecesine göre farklılık göstermektedir [1]. Yetişkin nüfusun yaklaşık %45'inde (ve bu grubun %5'inde şiddetli düzeyde), çocukların ise yaklaşık %12'sinde horlama görüldüğü kaynaklarda ifade edilmektedir [1].

Neden olur

Horlama şikâyeti çoğunlukla uyku pozisyonuna (özellikle sırtüstü yatışa) bağlı olarak ortaya çıkabileceği gibi; aşırı yorgunluk, uykusuzluk, ilerleyen yaş, kilo artışı, sigara ve alkol tüketimi, enfeksiyon hastalıkları ile kullanılan bazı ilaçlar nedeniyle de gelişebilmektedir [1, 2]. Bunun yanı sıra burun polipleri, burun yapısındaki eğrilikler (çarpıklıklar) veya burun iltihabı gibi fiziksel engellerin [2]; ayrıca geç saatlerde yemek yeme alışkanlığı, hazımsızlık, kabızlık, gaz, küçük dilin şişmesi ya da kalbin zayıflamasının da horlamaya yol açabildiği kaynaklarda bildirilmektedir [3].

Nasıl seyreder

Solunumun kesilmesine veya uykunun bölünmesine neden olmayan vakalar kaynaklarda basit horlama olarak adlandırılmakta ve kişiye doğrudan fizyolojik zarar vermediği belirtilmektedir [1]. Ancak bu durum birlikte yaşayan aile bireylerinin uyku kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir [1]. Horlamanın seyri sırasında hava yolunun darlık seviyesine bağlı olarak ses tonu ve şiddeti değişmakte, bazı vakalarda ise horlama sesine dönemsel nefes duraksamaları eşlik edebilmektedir [1].

Ne zaman hekime gidilmeli

Kaynaklarda horlama esnasında çıkan sesin şiddetinden ziyade eşlik eden diğer semptomların kritik olduğu vurgulanmaktadır [1]. Horlamaya gece boyunca onlarca ya da yüzlerce kez tekrarlayabilen solunum kesilmeleri (tıkayıcı uyku apnesi) eşlik ediyorsa, kişinin uyku kalitesi ciddi boyutta bozuluyorsa veya pozisyonel önlemlere rağmen şikâyetler devam ediyorsa altında yatan temel nedeni tespit etmek için hekime başvurulması gerektiği aktarılmaktadır [1, 2].

Geleneksel yaklaşım

Geleneksel ve fitoterapi kaynaklarında horlama şikâyetine genel yaklaşım; öncelikle uyku pozisyonunun (yan yatış gibi) düzenlenmesi, akşam yemek saatlerinin ayarlanması ve sindirim sistemindeki olumsuzlukların giderilmesi esasına dayanmaktadır [2, 3]. Ayrıca üst solunum yolundaki hava geçişini ve doku hassasiyetini rahatlatmaya yönelik bütüncül doğal uygulamalardan yararlanılabileceği kaynaklarda geçmektedir [1, 3].

Derlemenin özeti

Horlama için 10 hazırlık derlenmiştir. Aromaterapi başı çeker: lavanta, okaliptüs, limon, sedir, sarıçam, kekik, mercanköşk ve vetiver yağlarıyla hazırlanan difüzör ve koklama karışımları, ayak tabanına ve boyna sürülen merhemler; iki gargara karışımı ile sirkeli şap–nar kabuğu gargarası da kayıtlıdır. Yan yatma gibi mekanik bir yöntem de öneriler arasındadır. Uyarılar: difüzör karışımları uzun süre solunmamalı, sara, astım, KOAH ve kalp hastalarında kullanılmamalı; adaçayı yağı nörotoksik tuyon içerir. Nefes durmalarıyla giden horlamada uyku apnesi açısından hekime başvurulmalıdır.