Egzama

Eczema

Nedir, neden olur

Nedir

Türkçe halk ağzında "mayasıl" veya "temriye" olarak da bilinen egzama, derinin iltihaplanmasıyla seyreden, bulaşıcı olmayan kronik bir cilt rahatsızlığı olarak tanımlanmaktadır [1, 2]. En yaygın türü atopik dermatit olmakla birlikte kontakt dermatit ve seboreik dermatit gibi farklı tiplerinin de bulunduğu kaynaklarda geçmektedir [1]. Temel olarak cilt bariyerinin zayıflaması, kuruluk, yoğun kaşıntı ve kızarıklık ile karakterize bir durumdur [1].

Neden olur

Egzamanın kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte genetik yatkınlık, bağışıklık sistemi reaksiyonları ve çevresel faktörlerin birleşimiyle ortaya çıktığı kabul edilmektedir [3]. Kaynaklarda, cilt bariyerinin zayıflaması nedeniyle nem kaybının arttığı belirtilmektedir [1]. Stres, aşırı sıcak, terleme, tozlu ortamlar, kimyasal temizleyiciler ve bazı gıda hassasiyetlerinin egzamayı tetikleyen başlıca unsurlar olduğu aktarılmaktadır [1, 4, 5].

Nasıl seyreder

Rahatsızlığın tipik olarak kuru, kırmızı ve yoğun şekilde kaşınan cilt yamalarıyla başladığı kaynaklarda ifade edilmektedir [1]. Kaşıma eyleminin cilt bütünlüğünü daha da bozarak sızıntılı ve kabuklanan yaralara yol açtığı bilinmektedir [1]. Bebeklerde kafa derisinde, çocuklarda eklem kıvrımlarında, yetişkinlerde ise en çok ellerde ve ayaklarda yerleşme eğilimi gösterdiği belirtilmektedir [1]. Ataklar ve iyileşme dönemleriyle seyreden kronik bir yapıya sahiptir [1, 3].

Ne zaman hekime gidilmeli

Ciltteki kızarıklık ve kaşıntı günlük yaşamı ya da uykuyu etkileyecek boyuta ulaştığında bir uzmana danışılması önerilmektedir [1, 5]. Özellikle lezyonlarda sızıntı, sarı kabuklanma, aşırı ağrı ve sıcaklık artışı gibi ikincil bir enfeksiyon belirtisi gözlemlenirse, tanı ve ayırıcı tanı için dermatoloğa muayene olunması gerektiği kaynaklarda vurgulanmaktadır [5, 6].

Geleneksel yaklaşım

Geleneksel fitoterapi kaynaklarında egzama, çoğunlukla vücuttaki metabolik birikimlerin, karaciğer ve böbreklerdeki işlev düzensizliklerinin cilde yansıması olarak ele alınmaktadır [4, 7]. Bu yaklaşıma göre iyileşme sürecinin sadece harici uygulamalarla değil; beslenmenin düzenlenmesi, sindirimin rahatlatılması, kanın temizlenmesi ve cildin dış etkenlerden korunmasıyla bir bütün olarak yönetilmesi gerektiği belirtilmektedir [4, 7, 8].

Derlemenin özeti

Egzama için 92 hazırlık derlenmiştir ve derleme neredeyse tamamen harici uygulamalara dayanır: merhemler ve yağlar başı çeker, bunları kompresler, lapalar, kaynatma yıkama suları ve banyolar izler. Tekrar eden droglar ceviz yaprağı (Juglans regia), papatya, aynısafa (Calendula officinalis), eşekotu yağı (Oenothera biennis), dulavratotu (Arctium lappa), defne, şahtere (Fumaria officinalis), hercai menekşe, ısırgan ve ardıç katranıdır (Juniperus oxycedrus); merhem tabanı olarak zeytinyağı, tereyağı, karite ve hindistan cevizi yağı kullanılır. Tarifler egzamanın biçimine göre ayrılmıştır — akıntılı (sulu) egzama ile kuru egzama için farklı karışımlar verilmiştir. Uyarılar ağırlıklı olarak aromaterapi ve cilt tarafındadır: uygulamadan önce yama testi, uçucu yağ karışımlarında çocuk yaş sınırları, sığla reçinesinin iki yaş altında kullanılmaması. Işık duyarlılığı ayrı bir başlıktır; sarı kantaron yağı (Hypericum perforatum) sürüldükten sonra güneşe çıkılmaması kesin bir kayıt olarak geçer. Kan sulandırıcı ilaç kullananlar ile sara ve şizofreni öyküsü olanlar için belirli karışımlarda kısıt bildirilmiştir.