Doğum

Parturition

Nedir, neden olur

Nedir

Doğum (vilâdet), bir bebeğin anne rahmindeki gelişim sürecini tamamlayarak dış dünyaya gelmesi olayıdır [1]. İnsan neslinin devamını sağlayan bu fizyolojik süreç, gebeliğin doğal bir sonucu olarak gerçekleşir [1, 2]. Kaynaklarda, normal şartlarda yaklaşık kırk haftalık bir gebelik süresinin ardından doğumun meydana geldiği belirtilmektedir [3].

Neden olur

Doğumun başlaması, anne ve bebek arasındaki muazzam bir hormonal dengenin değişimiyle tetiklenmektedir [4]. Gebeliğin sonuna doğru rahim ağzını kapalı tutan hormon seviyeleri düşerken, rahmin kasılmasını sağlayan ve doğumu başlatan oksitosin gibi doğal hormonların seviyesi yükselir [4]. Bebek büyüdükçe rahimdeki darlığın artması, oksijen ve besin ihtiyacının çoğalması da doğumu başlatan doğal etkenler arasında gösterilmektedir [2].

Nasıl seyreder

Doğum süreci, genellikle periyodik olarak başlayan hafif rahim kasılmaları (sancılar) ile kendini gösterir [1]. Başlangıçta yirmi-otuz dakikada bir gelen bu sancılar, zamanla sıklaşarak iki-üç dakikada bire kadar düşer ve rahim ağzı kademeli olarak genişler [1]. Bebeğin içinde bulunduğu su kesesinin yırtılmasıyla amniyon sıvısı boşalır ve güçlü kasılmalar bebeği doğum kanalına doğru iter [1]. Baş aşağı pozisyonda ilerleyen bebek, rahim ağzının tam açılmasıyla dünyaya gözlerini açar [1, 5].

Ne zaman hekime gidilmeli

Doğum sancıları başlar başlamaz veya gebelik süresince olağan dışı durumlar geliştiğinde mutlaka profesyonel tıbbi destek alınmalıdır [6, 7]. Özellikle sancılara eşlik eden veya bağımsız olarak gelişen vajinal kanamalarda, su kesesinin erken yırtılmasında, bebeğin hareketlerinin hissedilmemesinde ya da çok zayıflamasında vakit kaybetmeden hekime başvurulması gerektiği kaynaklarda vurgulanmaktadır [6-8].

Geleneksel yaklaşım

Geleneksel fitoterapi kaynaklarında doğuma yaklaşım, gebelik boyunca vücudu sakinleştirmek ve özellikle doğuma yakın dönemlerde düz kasları gevşetip rahmi güçlendirerek süreci kolaylaştırmak üzerine kuruludur [9-11]. Bu doğrultuda, doğum sancılarını düzenlemek ve yırtılmaları önlemek adına vajinal ve bel bölgesine yönelik bitkisel yağlarla yapılan masajlar ile rahim kaslarını destekleyici bitki çaylarının kullanımı kaynaklarda sıkça tavsiye edilmektedir [6, 9, 11].

Derlemenin özeti

Doğum için 59 hazırlık derlenmiştir; yağ karışımları derlemenin belkemiğini oluşturur, bunları merhemler, banyolar ve tentürler izler. İçerik üç döneme ayrılmıştır: doğuma hazırlık (perine bölgesine uygulanan yağ karışımları, banyolar, badem yağı kürleri), doğumu kolaylaştırmaya yönelik geleneksel terkipler (hurma, çemen, çam fıstığı, safran-tarçın karışımları, Havva Ana Eli suyu) ve doğum sonrası onarım (yırtık onarıcı sprey, yağ, merhem ve krem-jel formülleri). Tekrar eden droglar zeytinyağı, çörek otu, lavanta, papatya, safran, keten tohumu, ıtır, adaçayı, keklik üzümü (Mitchella repens), mavi kohoş ve siyah yılan köküdür. Uyarılar bu başlıkta hayati önemdedir çünkü doğum süreci küçük hataları affetmez: kaynaklar bu tariflerin hiçbirinin ebe ve hekim takibinin yerine geçmediğini, doğumu başlatmaya yönelik geleneksel karışımların hekim bilgisi olmadan kullanılmaması gerektiğini belirtir. Çin tıbbının Sheng Hua Tang formülünün gebelikte kesin yasağı, yama testi, çay ağacında süre sınırı, gluten alerjisinde buğday ruşeymi kısıtı ve adaçayı içeren karışımlarda iki haftalık sınır ayrı ayrı kaydedilmiştir.