Deri kanseri

Kanser başlığının alt başlığı

Nedir, neden olur

Nedir

Deri kanseri (cilt kanseri); cildi oluşturan hücrelerin, özellikle epidermal katmandaki melanosit, bazal veya skuamöz hücrelerin kontrolsüz ve anormal biçimde çoğalması sonucu ortaya çıkan kötü huylu bir tümör yapısıdır [1, 2]. Melanom ve melanom dışı (bazal hücreli karsinom, skuamöz hücreli karsinom) olmak üzere başlıca türlere ayrılmaktadır [3-5]. Melanom, melanosit hücrelerinden kaynaklanan ve vücudun diğer organlarına yayılım (metastaz) riski daha yüksek olan tür olarak bilinmektedir [5-7].

Neden olur

Hastalığın oluşumundaki en temel çevresel faktörün, ultraviyole (UV-A ve UV-B) ışınlarına uzun süre ve korumasız şekilde maruz kalmak olduğu kaynaklarda belirtilmektedir [8, 9]. UV ışınları cilt hücrelerinin DNA yapısında hasara ve mutasyonlara yol açarak hücresel kontrolün bozulmasına neden olabilmektedir [2, 8]. Ayrıca açık tenli olmak, çilli cilt yapısı, ailede kanser öyküsünün bulunması, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve zararlı kimyasallara veya radyasyona maruz kalmak risk faktörleri arasında sayılmaktadır [2, 8, 10].

Nasıl seyreder

Deri kanserleri genellikle cilt yüzeyinde yeni oluşan bir leke, yumru veya mevcut ben ve siğillerde renk, şekil ve boyut değişiklikleriyle kendini göstermektedir [1, 10]. Zamanla iyileşmeyen yaralar, kanama, kabuklanma, kaşıntı ve sınırları düzensizleşen lezyonlar gelişebilmektedir [1, 4]. Erken evrede tespit edilmeyen vakalarda, özellikle malign melanom türünde, hücrelerin lenf düğümlerine ve karaciğer, akciğer gibi uzak organlara metastaz yapma eğilimi taşıdığı aktarılmaktadır [2, 7, 11].

Ne zaman hekime gidilmeli

Mevcut benlerde veya çillerde iki haftadan uzun süren boyut, renk ve sınır değişikliği fark edildiğinde vakit kaybetmeden uzman bir hekime başvurulmalıdır [1]. Sınırları düzensiz, birden fazla renk barındıran, kaşınan, kanayan veya aniden büyüyen cilt lezyonları görüldüğünde dermatolojik muayene yapılması hayati önem taşımaktadır [1, 10]. Erken teşhisin tedavi başarısını doğrudan artırdığı vurgulanmaktadır [12, 13].

Geleneksel yaklaşım

İncelenen fitoterapi ve geleneksel tıp kaynaklarında, cilt kanserine karşı temel yaklaşımın vücudun genel bağışıklık sistemini desteklemek, serbest radikallerin neden olduğu oksidatif stresi ve iltihabi süreçleri baskılamak yönünde olduğu ifade edilmektedir [9, 12, 14]. Kaynaklarda geleneksel ürünlerin tek başına bir tedavi yöntemi olmadığı, ancak modern tıbbi tedavilere destekleyici ve yan etkileri hafifletici tamamlayıcı bir unsur olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır [12-14].

Derlemenin özeti

Deri kanseri için 13 hazırlık derlenmiştir; çoğu doğrudan cilde uygulanan merhem, taze bitki suyu ve kompreslerdir. Kırlangıç otu usaresi, yoğurt otu suyu, aloe vera jeli, Kanada kan kökü merhemi, aynısefa ve ekşi yonca suyu öne çıkan malzemelerdir; halk kaynaklarından ceviz zamkı ve böğürtlen yaprağıyla yapılan bir yara terkibi de eklenmiştir. En ağır uyarılar kan kökü ve kırlangıç otuyla ilgilidir: kan kökü dokuyu yakabilir, kırlangıç otu ağızdan alındığında karaciğere zarar verebilir. Sarı kantaron yağının ışık duyarlılığı yaptığı ayrıca kaydedilmiştir. Ciltteki şüpheli bir lekenin önce dermatoloğa gösterilmesi gerekir.