Depresyon

Depression

Nedir, neden olur

Nedir

Depresyon, günlük yaşamda hissedilen geçici moral bozukluğu veya anlık zayıflıklardan farklı olarak, sürekli bir üzüntü, hayata karşı ilgisizlik ve hayattan zevk alamama haliyle karakterize ciddi bir duygu durum bozukluğudur [1, 2]. Bireyin duygu dünyasını, düşünce yapısını ve fiziksel sağlığını derinden etkileyen bu durum, kaynaklarda kişinin tüm yaşam kalitesini düşüren bir beyin rahatsızlığı olarak tanımlanmaktadır [2].

Neden olur

Depresyonun gelişiminde biyolojik, genetik, psikolojik ve çevresel faktörler bir arada rol oynar [3]. Beyindeki serotonin gibi kimyasal ileticilerin azalması ya da hormonal dengesizlikler biyolojik nedenlerin başında gelir [3]. Bunun yanı sıra kronikleşen yoğun stres, sevilen birinin kaybı, boşanma, göç veya iş değişikliği gibi travmatik yaşam olayları depresyonu tetikleyebilir [3]. Kişinin sürekli karamsar ve olumsuz düşünmeye eğilimli psikolojik yapısı da bu sürece zemin hazırlar [3].

Nasıl seyreder

Hastalık genellikle derin bir halsizlik, enerji kaybı, değersizlik ve suçluluk duygularıyla seyreder [1, 3]. Kişinin uyku düzeni bozularak uykusuzluk ya da aşırı uyuma görülebilir; iştahı ciddi şekilde azalabilir ya da artabilir [1, 3]. Karar vermede zorlanma ve odaklanma güçlüğü eşlik eder [1, 3]. Bazen de ruhsal çökkünlük doğrudan bedene yansıyarak kronik eklem ve kas ağrıları, uyuşmalar veya göğüste patlayacakmış gibi bir sıkışma hissi şeklinde ortaya çıkabilir [4].

Ne zaman hekime gidilmeli

Yaşanan çökkünlük ve isteksizlik belirtileri en az iki hafta boyunca kesintisiz sürdüğünde ve kişinin günlük sosyal ile mesleki işlevlerini yerine getirmesini engellediğinde mutlaka tıbbi yardım alınmalıdır [2, 3]. Özellikle derinleşen ümitsizlik, sosyal çevreden tamamen kopma ve ölüm ya da intihar düşüncelerinin belirmesi durumunda acilen bir psikiyatri hekimine başvurulması gerektiği kaynaklarda önemle vurgulanmaktadır [1-3].

Geleneksel yaklaşım

Geleneksel tıp kaynaklarında depresyon ve melankoli durumları, vücuttaki "sevda" (kara safra) hıltının dengesiz bir biçimde artmasına, kalitesinin bozulmasına ya da yanarak duman oluşturup beyne ulaşmasına bağlanmaktadır [5, 6]. Bu duruma yönelik geleneksel yaklaşımda, biriken sevdavi maddelerin hafif temizleyicilerle vücuttan uzaklaştırılması, beynin ve kalbin birlikte nemlendirilerek mizacın dengelenmesi ve ruhun teskin edilmesi temel tedavi prensipleri olarak kabul edilmektedir [7-9].

Derlemenin özeti

Depresyon için 78 hazırlık derlenmiştir; masaj yağları ve aromaterapi banyoları öndedir, bunları çaylar ve ortam buharları izler. Sarı kantaron (Hypericum perforatum) bu başlığın merkezindeki drogdur ve çay, tentür, yağ çözeltisi ile standart ekstre biçiminde tekrar eder; yanında melisa, kediotu, gotu kola, safran, ginkgo, rhodiola ve turunç çiçeği (neroli) yer alır. Bergamot, mandalina kabuğu, sandal ağacı ve papatya temelli aromaterapi karışımları belirgin bir küme oluşturur; klasik metinlerden adamotu ve kara çöpleme gibi bugün kullanılmayan droglar da kayıtlıdır. Uyarıların en kritik olanı sarı kantaron içindir ve gerçekten önemlidir: MAO inhibitörleriyle birlikte kullanılmaması, birçok sentetik ilacın etkisini değiştirmesi, açık tenlilerde ışık duyarlılığı yapması ve uzun kullanımdan sonra aniden bırakılmaması belirtilir. Aromaterapi tarafında yama testi, hasarlı cilde uygulamama, turunçgil ile tarçın yağlarında ışık duyarlılığı ve yaş sınırları tekrar eder. Depresyon hekim değerlendirmesi gerektiren bir tablodur; bu tarifler destek niteliğindedir.