Alzheimer

Alzheimers

Nedir, neden olur

Nedir

Demans (bunama), orta ve ileri yaşlarda başlayan, akli becerilerde ilerleyici kayıplara neden olan kronik bir hastalıktır [1]. Zihinsel fonksiyonların ve günlük yaşam aktivitelerinin bozulmasıyla karakterizedir [1]. Alzheimer ise demansın en sık karşılaşılan nedeni olup, beyin hücrelerinin zamanla işlevini yitirmesiyle ortaya çıkan, geri dönüşümsüz ve ilerleyici bir nörodejeneratif bozukluk olarak kaynaklarda tanımlanmaktadır [1-3].

Neden olur

Hastalığın gelişiminde genetik yatkınlıklar ve çevresel faktörler rol oynamaktadır [3]. Beyinde amiloid proteinlerinin anormal birikimi sonucu oluşan plakların, hücreler arası iletişimi engellediği ve hücre ölümüne yol açtığı bilinmektedir [3]. İlerleyen yaş en önemli faktörken; aile öyküsü, kafa travmaları, ağır metal birikimi, B12 vitamini eksikliği, kalp-damar hastalıkları ve kanda yüksek homosistein düzeyleri de diğer önemli risk faktörleri arasında geçmektedir [3].

Nasıl seyreder

Hastalık erken, orta ve ileri olmak üzere üç evrede gelişim gösterir [1, 3]. Erken dönemde yakın geçmişe dair unutkanlıklar, kelime bulma zorluğu ve hesap yapma güçlüğü görülür [3]. Orta dönemde yön kaybı, kişilik değişiklikleri, uyku bozuklukları ve günlük ihtiyaçları karşılamada başkalarına bağımlılık başlar [1, 3]. İleri evrede ise zihinsel ve fiziksel yetiler tamamen kaybolur; hasta en yakınlarını tanıyamaz ve yatağa bağımlı hale gelebilir [1, 3].

Ne zaman hekime gidilmeli

Basit görünen unutkanlıklar sıklaşıp kişinin günlük yaşam aktivitelerini, sosyal ilişkilerini, bütçe yönetimini veya öz bakımını doğrudan etkilemeye başladığında vakit kaybetmeden hekime başvurulmalıdır [1, 3]. Erken evrede konulacak doğru bir teşhis, günümüzde kesin tedavisi olmayan bu hastalığın ilerleme hızını duraklatmak veya yavaşlatmak açısından büyük önem taşımaktadır [1, 3].

Geleneksel yaklaşım

Geleneksel fitoterapi kaynaklarında bu şikâyet, genellikle beyin damarlarındaki tıkanıklıklar, kan dolaşımının zayıflaması veya soğuk hıltların (balgam gibi) birikimi gibi nedenlerle ilişkilendirilmektedir [4-6]. Geleneksel tıp yaklaşımlarında; beyindeki oksijenlenmeyi artırmak, antioksidan koruma sağlamak ve sinir hücrelerini hasara karşı destekleyerek hafızayı zinde tutmak amacıyla koruyucu ve geciktirici uygulamalara başvurulduğu belirtilmektedir [7-9].

Derlemenin özeti

Alzheimer için 25 hazırlık derlenmiştir ve yöntem çeşitliliği azdır — içeriğin neredeyse tamamı standart ekstre, kapsül ve tentür biçimindeki takviyelerden oluşur. Ginkgo (Ginkgo biloba) bu başlığın merkezindeki drogdur; yanında tıbbi adaçayı (Salvia officinalis), oğulotu, zerdeçal, huperzin kaynağı olan Huperzia serrata, ginseng, kardelen (Galanthus, galantamin kaynağı), cezayir menekşesi ve akgünlük yer alır. Bunların bir kısmı modern Alzheimer ilaçlarının bitkisel kökenidir — galantamin ve huperzin bunun açık örnekleridir. Uyarılar tam da bu nedenle önemlidir: kardelenin alkaloitleri yüzünden zehirli olduğu, huperzinin yüksek tansiyon hastalarında dikkat gerektirdiği, ginkgonun gebelikte kullanılmaması ve kan sulandırıcılarla etkileşimi, adaçayındaki tuyonun karaciğere yükü, ginsengin diyabet ve kan sulandırıcı ilaçlarla çakışması ayrı ayrı kaydedilmiştir. Alzheimer hekim takibi gerektiren ilerleyici bir hastalıktır; bu bölüm destek bilgisi olarak okunmalıdır.