AIDS

Nedir, neden olur

Nedir

AIDS (Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sendromu), HIV (İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü) olarak bilinen virüsün neden olduğu, bağışıklık sistemini ciddi şekilde zayıflatan kronik ve ilerleyici bir tablo olarak tanımlanmaktadır [1]. Virüs, vücudun enfeksiyonlara karşı direncini sağlayan temel bağışıklık hücrelerini (özellikle CD4 T lenfositlerini) hedef alarak tahrip etmektedir [1]. Hücre sayısının kritik düzeylerin altına düşmesiyle birlikte vücut, normal şartlarda kolayca yenilebilen enfeksiyonlara karşı bile savunmasız bir hale gelmektedir [1].

Neden olur

AIDS tablosu, HIV virüsünün vücuda bulaşması sonucunda meydana gelmektedir [1]. Virüs temel olarak korunmasız cinsel ilişki, virüsü taşıyan kan veya kan ürünleriyle temas, steril olmayan şırınga kullanımı ve hamilelik, doğum ya da emzirme döneminde anneden bebeğe geçiş yollarıyla bulaşmaktadır [1]. Günlük sosyal temasların, sarılmanın, tokalaşmanın ya da aynı ortam ve eşyaları paylaşmanın virüsün bulaşmasına yol açmadığı kaynaklarda önemle vurgulanmaktadır [1].

Nasıl seyreder

Hastalık süreci, virüsün alınmasından sonraki ilk birkaç haftada grip benzeri hafif ateş, halsizlik, döküntü ve lenf bezi şişlikleriyle başlayabilmektedir [1]. Bu erken dönemin ardından hastalık, hiçbir klinik belirti vermeden yıllarca süren sessiz bir evreye girebilir [1]. Zamanla bağışıklık hücrelerinin azalmasıyla birlikte kanda CD4 sayısı düşer ve ileri aşamada fırsatçı enfeksiyonlar, kronik ishal, şiddetli kilo kaybı, dirençli mantar enfeksiyonları ile Kaposi sarkomu gibi belirli kanser türleri ortaya çıkmaktadır [1].

Ne zaman hekime gidilmeli

Şüpheli cinsel temas, steril olmayan iğne kullanımı veya enfekte kan teması öyküsü bulunan kişilerin zaman kaybetmeden uzman bir hekime başvurarak gerekli tetkikleri yaptırması önerilmektedir [1]. Ayrıca nedeni açıklanamayan uzun süreli ateş, ani ve yüksek miktarda kilo kaybı, kronik gece terlemeleri, geçmeyen ishal ve yaygın lenf bezi şişlikleri görüldüğünde derhal tıbbi değerlendirme alınmalıdır [1]. Erken tanı, tedavinin başarısı ve hastalığın kontrolü için kritik önem taşır [1].

Geleneksel yaklaşım

Fitoterapi ve geleneksel tıp kaynaklarında, AIDS'in tek başına bitkisel yöntemlerle tedavi edilemeyeceği, hastalığın esas yönetiminin modern tıbbi ilaçlarla yapılması gerektiği açıkça ifade edilmektedir [1, 2]. Kaynaklarda bazı destekleyici bitkilerin bağışıklık yanıtını güçlendirici veya fırsatçı şikâyetleri hafifletici etkilerine değinilse de bitkisel ürünlerin antiviral ilaçların metabolizmasını bozabileceği ve etkisini azaltabileceği bildirilmektedir [1, 3]. Bu nedenle geleneksel uygulamaların kesinlikle tek başına kullanılmaması ve sadece hekim bilgisi dahilinde tamamlayıcı olarak değerlendirilmesi gerektiği aktarılmaktadır [1-3].

Derlemenin özeti

AIDS için 19 hazırlık derlenmiştir; çoğu modern fitoterapi kaynaklarından gelen ekstrelerdir: şimşir yaprağı, meyan kökü, ejder kanı (Croton lechleri), yıllanmış sarımsak, sarı kantaron, andrografis, ginseng, ekinezya, kedi pençesi ve kudret narı. Halk kaynaklarından ballı su ile sarımsak, Çin tıbbından yavşan otu–kaplumbağa kabuğu kaynatması da kayıtlıdır. Bu başlıkta uyarılar hayati önemdedir: sarı kantaron proteaz inhibitörleri ve nevirapin gibi HIV ilaçlarının etkisini düşürür, sarımsak bazı ilaçların emilimini azaltabilir, zakkum ekstresi zehirlidir. HIV tedavisi alan biri enfeksiyon hekimine danışmadan hiçbir bitkisel ürün kullanmamalıdır.